Khắc phục tính ăn vạ ở trẻ

Đòi hỏi của A. Ngày một tăng, hành vi càng ngày càng quá sức chịu đựng của ba mẹ.   Hành vi ăn vạ được hình thành theo mô hình phản xạ có điều kiện như sau: trẻ muốn ăn bánh nên khóc, ba mẹ thấy khóc liền cho bánh, khi cho bánh thì trẻ nín khóc. Điều này lặp lại nhiều lần, trẻ sẽ hiểu rằng chỉ cần có hành vi khóc sẽ được bánh, cha mẹ cũng hiểu rằng chỉ cần cho bánh trẻ sẽ nín khóc.   Ăn vạ là hành vi của một số trẻ khi không được đáp ứng nhu cầu. Những mô tả thường gặp như la khóc, giãy giụa, gào thét, nằm lăn ra sàn, đập đầu vào sàn hoặc tường, móc miệng cho nôn ói... Nhằm gây sự để ý, quấy rối bác mẹ hòng đòi cho được điều trẻ đang muốn. Trong những cảnh huống này, rất nhiều phụ huynh đáp ứng ngay để trẻ hết ăn vạ và nom lớn lên trẻ sẽ tự hết. Tuy nhiên, trẻ có thể không hiểu những điều không được phép làm, gây khó khăn cho trẻ khi đi học hoặc sinh hoạt bên ngoài. Chưa kể nếu hành vi này không thay đổi, trẻ sẽ có xu hướng khởi hấn, chống đối khi lớn lên. 1. Cho giới hạn ngay từ   bé yêu  :  Đặt giới hạn là giúp trẻ biết điều gì được và không được làm. Ví dụ, khi trẻ đòi chơi điện thoại di động của ba mẹ mà ba mẹ không muốn, cần nói cho trẻ hiểu đây là điện thoại của ba mẹ, điện thoại của con là món đồ chơi nằm ở kia. Đừng đợi đến khi trẻ có hành vi thụ động mới ra giới hạn. Mỗi ngày, trong mỗi cảnh huống, cha mẹ đều có thể làm, nhất là khi trẻ đòi gì đó ba má thấy không hợp lý. Nếu trẻ đòi hỏi không hợp lý, bác mẹ cần giảng giải nhẹ nhõm và dứt khoát lý do không đáp ứng. Sau đó, hướng trẻ sang mối quan tâm khác. Trường hợp trẻ vẫn nằng nặc đòi hỏi, bác mẹ cần kiên quyết không đáp ứng với vẻ mặt nghiêm hơn, giọng nói dứt khoát hơn và có thể lơ đi. 2. Cho giới hạn khi trẻ xuất hiện hành vi ăn vạ:  Nếu trẻ xuất hiện hành vi ăn vạ, phụ huynh cần thực hiện kỹ thuật lờ, không chú ý đến hành vi bị động của trẻ như sau: - Không nhìn trẻ. - Không nói chuyện, không bàn cãi, không tranh luận, không giảng giải, không la mắng. - Không miêu tả cảm xúc. - Để ý đến việc khác (nhưng vẫn canh chừng đến trẻ mà không để trẻ thấy, để kịp thời nắm bắt hành vi tốt của trẻ lúc đó). - Thống nhất giữa các thành viên trong gia đình, hợp nhất trong các cảnh huống. Thực hiện kỹ năng này rất cần sự nhẫn nại và dứt khoát vì trẻ có thể sẽ ăn vạ và lôi kéo phụ huynh suốt nhiều giờ liền. Bơ còn có thể sử dụng với những hành vi thụ động nhẹ khác như nghịch đồ ăn, đồ chơi cho bé , ném đồ chơi, leo trèo... THS NGUYỄN THỊ DIỆU ANH ( khoa tâm lý Bệnh viện Nhi Đồng 1 )